| Pieczęcie
i znaki
Pieczęć, znak własnościowy lub rozpoznawczy osoby fizycznej lub prawnej, wyciskany za pomocą stempla (tłoku) w masie plastycznej, naniesiony na dokument w formie odbitki (farba) lub wytłaczany w podłożu (pieczęć sucha). Pieczęć stanowi świadectwo autentyczności dokumentu, może służyć zabezpieczeniu nienaruszalności zamkniętego nią pisma lub pomieszczenia.
Pieczęcie znane były już w starożytności (Mezopotamia, Egipt, Grecja). Najstarsze znane pieczęcie były odciśnięte na glinianych tabliczkach. Szczególnie piękne i okazałe pieczęcie stosowano w średniowieczu - zazwyczaj były okrągłe, czasem w kształcie migdału, bogato rzeźbione, jak np. pieczęcie majestatyczne, przedstawiające monarchę z insygniami władzy. Pieczęcie wykonywali złotnicy.
Badaniem dawnych pieczęci zajmuje się nauka zwana sfragistyką. Jest
to nauka pomocnicza historii badająca pieczęcie jako źródła historyczne. Zajmuje się: rozwojem ich form, zakresem pełnionych funkcji prawnych jako podstawowych środków uwierzytelniających oraz treściami ideowymi napisów i wyobrażeń napieczętnych. Ściśle związana z dyplomatyką, heraldyką i genealogią. Rozwinęła się w 2. połowie XIX w., głównie w Niemczech i we Francji. Do rozwoju sfragistyki polskiej przyczynili się: M. Kętrzyński, W. Semkowicz, M. Gumowski i M. Haisig.
E-mail: pj@poczta.vir.pl |
Średniowieczna
pieczęć z XV w.
(widok z boku)
(widok spodu)
(odcisk)
|
