|
Germanizacja ludności miasta i rozbrojenie załogi pruskiej w Kaliszu w roku 1806
|
Po upadku powstania kościuszkowskiego Prusacy przystąpili do intensywnej akcji germanizacyjnej. Głównymi jej elementami było osiedlanie na ziemiach polskich ludności
niemieckiej, dla której rozpoczęto odbudowę spalonego w 1792 r. miasta, i której rozdawano lub sprzedawano po niskich cenach skonfiskowane w roku 1795 dobra ziemskie duchowieństwa i uczestników
powstania kościuszkowskiego oraz germanizowanie młodzieży polskiej, realizowane m. in. przez naukę w szkole niemieckiej oraz służbę wojskową w armii pruskiej. W celu przygotowania młodzieży do służby
wojskowej Prusacy utworzyli w Kaliszu, w zabudowaniach lewego skrzydła byłego kolegium jezuickiego, szkołę wojskową - Korpus Kadetów. Już w październiku 1793 roku, z polecenia pruskiego ministra
wojny, przybyła do Kalisza specjalna komisja budowlana, której przewodniczył oficer berlińskiej szkoły kadetów major Schack. Zadaniem tej komisji było przeprowadzenie przebudowy gmachów pojezuickich
na potrzeby kaliskiego Korpusu Kadetów. Urzędowe otwarcie tej szkoły nastąpiło w roku 1797, a początkowa liczba 125-ciu uczniów w krótkim czasie wzrosła aż do 200-tu. Nauka w korpusie, prowadzona dla
8- 10 letnich synów ubogiej szlachty polskiej, obejmowała kurs przygotowawczy z zakresu języka niemieckiego, historii Prus, podstaw matematyki i przedmiotów wojskowych. Absolwentów tej szkoły
kierowano następnie do Korpusu Kadetów w Berlinie, a po jego ukończeniu do służby w wojsku pruskim. Postępowanie władz okupacyjnych w stosunku do ludności polskiej spotkało się z wrogim przyjęciem.
Ten nieprzychylny stosunek do Prusaków pogłębiały jeszcze wiadomości o wojnach toczonych przez Napoleona Bonaparte oraz o walkach działających przy jego boku, Legionów Polskich dowodzonych przez Jana
Henryka Dąbrowskiego. W 1806 r., gdy wojska pruskie zostały rozgromione przez armię napoleońską, sytuacja ludności polskiej zamieszkującej na obszarach objętych zaborem pruskim uległa całkowi tej
zmianie. Sprawa polska znalazła się bowiem w orbicie zainteresowań cesarza francuskiego. Napoleon Bonaparte, przyrzekając przywrócenie niepodległości Polski, polecił J. H. Dąbrowskiemu oraz Józefowi
Wybickiemu wezwać naród polski do walki. Na początku listopada 1806 roku, ówczesny właściciel Opatówka Kasper Miaskowski przywiózł z Berlina do Kalisza drukowane apele nawołujące do podjęcia działań
zbrojnych. Po zapoznaniu się z ich treścią mieszczanie kaliscy w patriotycznym uniesieniu rozpoczęli powstanie antypruskie. Wznosząc okrzyki : "Vivat Napoleon, vivat Miaskowski vivat
Polska" zażądali oni od Prusaków wydania w ich ręce głównych urzędów administracyjnych oraz przystąpili do rozbrajania pruskiej załogi wojskowej stacjonującej w Kaliszu. Władzę w mieście
przejęła straż obywatelska oraz powołana tymczasowa komisja, w skład której wchodzili : S. Bieliński~ K. Miaskowski i P. Skórzewski. Komisja ta w celu utrzymania spokoju i porządku w mieście ogłosiła
specjalny manifest gwarantujący bezpieczeństwo wszystkich - zarów no narodowości polskiej jak i niemieckiej - mieszkańców Kalisza. W dniu 14 listopada 1806 roku przybył do miasta, powitany
entuzjastycznie przez miejscową ludność, pierwszy oddzial wojska francuskiego. Okupacja pruska Kalisza zakończyła się.
|